جمال الدين محمد الخوانساري

441

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

كه أو قرار داده وبسبب آن نافرمانى أو مكنيد ، وظاهرست كه هر گاه أوامر أو كه وعدهء ثواب بر آنها فرموده كرده شود وحذر از نواهى أو بشود استحقاق وسزاوارى مزبور حاصل شود . 6602 فاز من استصبح بنور الهدى ، وخالف دواعي الهوى ، وجعل الايمان عدّة معاده ، والتّقوى ذخره وزاده . فيروزى يافته هر كه چراغ افروزى كند بنور هدايت ، ومخالفت كند خواننده‌هاى هوا را ، وبگرداند ايمان را آماده شدهء روز بازگشت خود ، وپرهيزگارى را ذخيرهء خود وتوشهء خود . « هدايت » بمعنى نمودن راه مطلوب است يا رسيدن بآن ، ومراد به « چراغ افروزى بنور هدايت » قبول هدايت است وروشن كردن چراغ خود بآن ، ومراد به « خواننده‌هاى هوى » هواهاست كه مىخوانند آدمي را بحرامها ، واضافه بيانى است ، يا عزمها واراده‌هاست كه هوا وهوس مىخوانند به آنها ، وسبب آنها ميشوند پس اضافه لامي باشد . 6603 فاتّقوا اللّه عباد اللّه تقيّة « 1 » من شمرّ تجريرا « 2 » ، وجدّ تشميرا ، واكمش في مهل ، وبادر عن وجل . پس بترسيد از خدا اى بندگان خدا اى بندگان خدا ، ترسيدن كسى كه دامن بر ميان زند از براي كشيدن ، وجهد كند از روى دامن بر ميان زدن ، وشتاب كند

--> ( 1 ) كذا بخطّه ( ره ) صريحا مطابقا لطبعة هند ( ص 250 ، س 9 ) ودر چاپ صيدا ( ص 166 ، س 5 ) : « تقاة » . ( 2 ) اين كلمه در نهج البلاغة بدال يعنى « تجريدا » نقل شده است ، ابن أبي الحديد در شرح عبارت گفته : « لو قال ، وجرّر تشميرا ، لكان قدأتى بنوع مشهور من أنواع البديع لكنّه لم يحفل لذلك وجرى في مقتضى طبعه من البلاغة الخالية من التكلف والتصنع على أن ذلك قد روى والمشهور الرواية الأولى » در منتهى الإرب گفته : « ما حفله وبه باك نداشت بآن » ودر أقرب الموارد گفته : « حفله وبه بالى به ، قال لبيد ، فمتى أهلك فلا أحفله ، ويقال ، ما أحفل بفلان أي ما أبالي به » .